การเตรียมน้ำอภิเษก และน้ำสรงพระมุรธาภิเษก 

ข้อมูลแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ และสถานที่ประกอบพิธีทำน้ำอภิเษก ในจังหวัดนครศรีธรรมราช

 

                             บ่อน้ําศักดิ์สิทธิ์วัดหน้าพระลาน อําเภอเมืองนครศรีธรรมราช น้ําในบ่อใสสะอาด / ชาวบ้านเชื่อกันว่าเป็นบ่อน้ําศักดิ์สิทธิ์ / หากใครได้กินน้ําในบ่อนี้จะมีสติปัญญาดี มีบุญวาสนาจะได้เป็นขุนนางผู้ใหญ่ นอกจากนั้นยังเชื่อว่าน้ําในบ่อนี้สามารถใช้ผสมยารักษาโรคแ ละใช้ประพรมขับภูตผีปีศาจได้ด้วย ชาวบ้านจึงนิยมตักน้ําในบ่อนี้ไปกินตามความเชื่อ

                       บ่อน้ําศักดิ์สิทธิ์วัดหน้าพระลาน นี้ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เคยเสวย เมื่อครั้งเสด็จประพาสหัวเมืองปักษ์ใต้ ในปีพุทธศักราช 2431 ซึ่งได้ประทับแรมที่จังหวัดนครศรีธรรมราช และได้เสด็จพระราชดําเนินไปยังบ่อน้ําศักดิ์สิทธิ์วัดหน้าพระ ลาน ทรงตักน้ําในบ่อด้วยพระองค์เอง จากภาชนะที่ทําด้วยใบจากขึ้นมาเสวย

                           บ่อน้ําศักดิ์สิทธิ์วัดเสมาเมือง อําเภอเมืองนครศรีธรรมราช ชาวบ้านถือว่าเป็นบ่อน้ําศักดิ์สิทธิ์ โดยเป็นบ่อน้ําในศาสนาพราหมณ์มาก่อน ใช้แก้คุณไสยได้ดี ซึ่งบ่อน้ําศักดิ์สิทธิ์วัดเสมาไชย ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของโรงเรียนเทศบาลวัดเสมาเมือง อําเภอเมืองนครศรีธรรมราช  ในอดีต เมื่อมีการสู้รบ เคยใช้น้ําในบ่อนี้ทําน้ําพระพุทธมนต์ประพรมแก่กองทหาร เพื่อสวัสดิมงคล

                         บ่อน้ําศักดิ์สิทธิ์วัดประตูขาว อําเภอเมืองนครศรีธรรมราช ปัจจุบันเป็นวัดร้าง คือ บริเวณโรงเรียนอนุบาลนครศรีธรรมราช บ่อน้ํานี้ เล่ากันว่าในสมัยโบราณได้รับการปลุกเสกจากเจ้าอาวาสวัดประตูขาวหลายรูปจึงถือว่าเป็นบ่อน้ําศักดิ์สิทธิ์ เสกน้ํากันอาเพศทั้งหลาย

                   แหล่งน้ําศักดิ์สิทธิ์ลําห้วยภูเขามหาชัย หมู่ ๒ ตําบลท่างิ้ว อําเภอเมืองนครศรีธรรมราช  มีตํานานเล่าว่า การที่มีชื่อว่า “มหาชัย" ก็เพราะที่เชิงเขาลูกนี้เคยเป็นที่ปะทะระหว่างทหารเมืองนครศรีธรรมราช กับ สลัดชวา เมื่อพุทธศตวรรษที่ ๑๑ ผู้นําทหารเมืองนครศรีธรรมราชในเวลานั้น ได้วางแผนซุ่มโจมตีสลัดชวาทุกวันที่เชิงเขาแห่งนี้ เป็นผลให้สลัดชวาแตกพ่ายกลับไป เจ้าเมืองนครศรีธรรมราช จึงตั้งชื่อ ภูเขาที่ชนะศึกนั้นว่า "ภูเขามหาชัย" ถือเป็นแหล่งน้ําที่มีโชคชัยและยิ่งใหญ่และ แหล่งน้ําศักดิ์สิทธิ์ห้วยปากนาคราช ตําบลเขาแก้ว อําเภอลานสกา น้ําจากลําห้วยนี้ไหลออกมาจากซอกหิน มีลักษณะเหมือนปากพญานาค และไหลคดเคี้ยวไปมาเหมือนตัวพญานาค จึงเรียกห้วยนี้ว่า "ห้วยปากนาคราช" แหล่งน้ํานี้เป็นน้ําที่ใสสะอาดและเย็น ชาวบ้านมีความเชื่อว่า พญานาค เป็นสื่อเชื่อมระหว่างมนุษย์กับสวรรค์ น้ําที่นี่จึงเหมือนดั่งน้ําที่เทพประทานความอยู่เย็นมาให้

                    เมื่อพลีกรรมตักน้ําจากแหล่งน้ําศักดิ์สิทธิ์ทั้ง 5 แหล่ง ในวันที่ 6 เมษายน 2562 พร้อมกันกับทุกจังหวัดทั่วประเทศไทยแล้ว จะนําไปตั้งพิธีทําน้ําอภิเษก ณ พระวิหารหลวงวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร อําเภอเมืองนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ในการประกอบพิธีสําคัญของบ้านเมืองนี้

 

 

 

 

 

 

ประวัติความเป็นมาแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ จังหวัดนครศรีธรรมราช

ในครั้งโบราณนั้น เมื่อต้องการใช้น้ำพระพุทธมนต์ประกอบพระราชพิธี เช่น น้ำอภิเษก น้ำบรม ราชาภิเษกและน้ำพิพัฒน์สัตยา เป็นต้น เจ้าเมืองก็จะให้ราชบุรุษไปพลีกรรม
เพื่อเอาน้ำจากแหล่ง น้ำศักดิ์สิทธิ์ ทั้ง 6 แหล่งมาประกอบพิธีทุกครั้งไป แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ในจังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 6 แหล่ง

1.บ่อวัดหน้าพระลาน

วัดหน้าพระลานตั้งอยู่ทางทิศใต้ ติดกับวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร ซึ่งบ่อน้ำวัดหน้าพระ ลานอยู่ทางทิศอีสานของวัด ในครั้งโบราณชาวบ้านเชื่อกันว่าเป็นบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ น้ำใสสะอาด
มีความหนาแน่นผิดปกติกว่าบ่ออื่น ๆ หากใครได้ดื่มน้ำในบ่อนี้จะมีสติปัญญาดี มีบุญวาสนา จะได้ เป็นขุนนางผู้ใหญ่
นอกจากนั้นชาวบ้านยังเชื่อว่าน้ำในบ่อนี้สามารถใช้ผสมยารักษาโรคและใช้ ประพรมขับภูตผีปีศาจได้ด้วยจึงนิยมตักน้ำในบ่อนี้ไปใช้ดื่มกินตามความเชื่อของตน
ในปีพุทธศักราช 2431 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จประพาสหัว เมืองปักษ์ใต้ และได้เสด็จประพาสประทับแรม จังหวัดนครศรีธรรมราช
ซึ่งขณะนั้นเจ้าพระยาสุธรรมมนตรี (หนูพร้อม) เป็นเจ้าเมือง  พระองค์ทรงทราบเรื่องราวบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์วัดนี้ จึงได้เสด็จ พระราชดำเนินมายังวัดหน้าพระลาน
ทรงตักน้ำในบ่อนี้ด้วยภาชนะซึ่งท้าด้วยใบจาก (หมาจาก) ด้วยพระองค์เอง และทรงเสวยด้วย
ในอดีตครั้งกรุงศรีอยุธยา เจ้าเมืองนครศรีธรรมราช เคยอัญเชิญน้ำศักดิ์สิทธิ์จากบ่อแห่ง นี้ เพื่อเข้าสู่พิธีและพระราชพิธีต่าง ๆ เช่น พิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยาของเมืองนครศรีธรรมราช
และ อัญเชิญน้ำศักดิ์สิทธิ์จากบ่อแห่งนี้เข้าสู่งานพระราชพิธีทวีธาภิเษก เมื่อ ปี พ.ศ. 2447 (รัชกาล ที่ 5) และพระราชพิธีบรมราชาภิเษกพระมหากษัตริย์ทุกพระองค์ในราชวงศ์จักรี
ครั้งหลังสุดทาง จังหวัดได้อัญเชิญน้ำศักดิ์สิทธิ์จากบ่อแห่งนี้ซึ่งเป็น 1 ใน 6 แห่งของจังหวัดนครศรีธรรมราช ขึ้น ทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
เนื่องในวโรกาสพระราชพิธีมงคลเฉลิมพระ ชนมพรรษา 6 รอบ เมื่อ วันที่ 5 ธันวาคม 2542

2.บ่อวัดเสมาเมือง

ตั้งอยู่ภายในวัดเสมาเมือง ตำบลในเมือง อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช ชาวบ้านถือว่าเป็นบ่อน้ำ ศักดิ์สิทธิ์ใช้ในพิธีสำคัญของบ้านเมือง
ใช้ประกอบทำน้ำอภิเษกในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก และ น้ำพระพิพัฒน์สัตยาในสมัยโบราณ มีความสำคัญเช่นเดียวกับบ่อน้ำวัดเสมาไชย และบ่อน้ำวัดหน้าพระลาน
เป็นบ่อในศาสนาพราหมณ์มาก่อน ใช้แก้คุณไสยได้ดี 

3.บ่อวัดเสมาไชย

ตั้งอยู่ภายในวัดเสมาไชย ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของโรงเรียนเทศบาลวัดเสมาเมือง อำเภอเมือง นครศรีธรรมราช
เป็นบ่อน้ำที่ชาวบ้านเชื่อว่ามีความศักดิ์สิทธิ์เช่นเดียวกับบ่อน้ำวัดเสมาเมือง นิยม ท้าน้ำพระพุทธมนต์ น้ำในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก
และน้ำพระพิพัฒน์สัตยา มาแล้วหลาย รัชกาล  เมื่อท้าสงครามเคยใช้น้ำบ่อนี้ทำน้ำพระพุทธมนต์ประพรมแก่กองทหาร เพื่อสวัสดิมงคล 

4.บ่อวัดประตูขาว

ตั้งอยู่ภายในวัดประตูขาว ตำบลคลัง อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช ปัจจุบันเป็นวัดร้าง คือ บริเวณ โรงเรียนอนุบาลนครศรีธรรมราช
บ่อน้ำแห่งนี้ เล่ากันว่าในสมัยโบราณได้รับการปลุกเสกจากเจ้า อาวาสวัดประตูขาวหลายรูปจึงถือว่าเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์ เสกน้ำกันอาเพศทั้งหลายได้
ใช้ท้าน้ำพระพุทธมนต์ในพระราชพิธีต่าง ๆ เช่น น้ำอภิเษกในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก น้ำพระพิพัฒน์สัตยา มาแล้วหลายรัชกาล  

5.น้ำห้วยเขามหาชัย

เป็นล้าห้วยที่ไหลมาจากห้วยมหาชัย ผ่านมาที่พื้นที่ หมู่ที่ 7 ตำบลท่างิ้วบริเวณหลังโรงเรียน มหาชัยวนารามในปัจจุบัน มีตำนานเล่าว่า การที่มีชื่อว่า “มหาชัย”
ก็เพราะที่เชิงเขาลูกนี้เคยเป็นที่ปะทะระหว่างทหารเมืองนครศรีธรรมราช กับ สลัดชวา เมื่อครั้งพุทธศตวรรษที่ 11 ผู้นำทหารเมืองนครศรีธรรมราชในเวลานั้นชื่อ “พังพการ”
ได้วางแผนซุ่มโจมตีสลัดชวาทุกวันที่เชิง เขาแห่งนี้ เป็นผลให้สลัดชวาแตกพ่ายกลับไป เจ้าเมืองนครศรีธรรมราชตั้งชื่อ ภูเขาที่ชนะศึกนั้นว่า “ภูเขามหาชัย”
ถือเป็นแหล่งน้ำที่มีโชคชัย และยิ่งใหญ่ ล้าห้วยเขามหาชัย ต้นน้ำอยู่ในเขตตำบลท่างิ้ว อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช ถือเป็นชื่อที่มีมงคลนาม เป็นแหล่งน้ำที่มีโชคชัย
ใช้เป็นน้ำพระพุทธมนต์ในพิธีกรรมต่าง ๆ และใช้เป็นน้ำอภิเษกใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษกในรัชกาลปัจจุบัน 

6.น้ำห้วยปากนาคราช

ตั้งอยู่ที่ตำบลเขาแก้ว อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช น้ำจากลำห้วยนี้ไหลออกมาจาก ซอกหิน มีลักษณะเหมือนปากพญานาค และไหลคดเคี้ยวไปมาเหมือนตัวพญานาค
จึงเรียกห้วยนี้ ว่า "ห้วยปากนาคราช"  ชาวบ้านถือกันว่าเป็นแหล่งน้ำที่มีความศักดิ์สิทธิ์ ใช้เป็นน้ำพระพุทธมนต์ในพิธีกรรมต่าง ๆ
และใช้เป็นน้ำอภิเษกตรงบริเวณที่ใช้ตักน้ำอภิเษกเป็นแหล่งที่มีสายน้ำเล็ก ๆ หลายสายไหลมาบรรจบกัน และใกล้ ๆ กันก็มีต้นไม้งอกขึ้น 3 ชนิด คือ ต้นใบแร็ด กอไผ่และกอหวาย
ต้นไม้ทั้ง 3 ชนิด ชาวบ้านเชื่อว่ามีพญานาคราชเป็นผู้รักษาจึงไม่มีใครกล้าตัด จะใช้ไม้เหล่านี้ได้เมื่อตักน้ำใช้ในพิธีต่างๆ
โดยตัดไม้ไผ่ท้ากระบอกน้ำ ใช้ใบแร็ดเป็นจุก และใช้หวายเป็นเชือกมัดกระบอกไม้ไผ่  แหล่งน้ำนี้เป็นน้ำที่ใสสะอาดเย็น
เชื่อว่าพระยานาคเป็นสัตว์เป็นสื่อเชื่อมระหว่างมนุษย์กับสวรรค์ น้ำที่นี่จึงเหมือนดั่งน้ำที่เทพประทานความอยู่เย็นมาให้

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

พิธีสำคัญที่ใช้แหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์จากจังหวัดนครศรีธรรมราช เมื่อได้น้ำศักดิ์สิทธิ์จากทุกแหล่งแล้ว ก็นำมารวมกันและประกอบพิธีพุทธาภิเษกในพระ วิหารหลวง วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร
การท้าน้ำอภิเษกที่มีความศักดิ์สิทธิ์ จะกระทำที่วิหารนี้ ทุกครั้ง เพราะถือเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ประกอบพิธีสำคัญของบ้านของเมืองนี้ ในพิธีราชาภิเษกสมรส
พระราชพิธีราชาภิเษกและพระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
เมื่อ พ.ศ.2493 ได้มีพิธีกรรมตักน้ำศักดิ์สิทธิ์ทั้ง 6 แหล่ง ในครั้งนั้นมีนายแม้น อรจันทร์ ข้าหลวงประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นประธานในพิธี
และมีพระรัตนธัชมุนี (แบน คณฐภรโณ) เมื่อครั้งเป็น พระศรีธรรมประสาธน์ เป็นประธานสงฆ์ ตาม กำหนดการได้ประกอบพิธี ๒ วัน คือ
วันที่ 18 มีนาคม 2493 เวลา 10.00 น. ข้าหลวงประจ้าจังหวัดเป็นประธานจุดธูปเทียน เครื่องนมัสการ สมานทานศีล
แล้วพระสงฆ์ประกาศเทวดา เวลา 17.00 น. ประทานสงฆ์จุดเทียน ชัยพระสงฆ์ 30 รูป เจริญพระพุทธมนต์ จบแล้วพระสงฆ์ผลัดเปลี่ยนกันสวด ต่อไปตลอดจนรุ่ง
วันที่ 19 มีนาคม 2493 เวลา 10.00 น. ข้างหลวงประจ้าจังหวัดจุดธูปเทียน เครื่องนมัสการ สมาทานแล้ว ประทานสงฆ์ดับเทียนชัย
เจือน้ำพระพทุธมนต์ลงไป ในน้ำอภิเษกเวลา 12.00 น. ตั้งบายศรีเวียนเทียน สมโภชน้ำอภิเษกไปยังกระทรวงมหาดไทย เพื่อนำส่งสำนักพระราชวังก่อน วันที่ 20 เมษายน 2493 

นอกจากนี้ได้มีการประกอบพิธีพลีกรรมตักน้ำศักดิ์สิทธิ์ในพิธีสำคัญอีกหลายครั้ง คือ พ.ศ. 2525 ในโอกาสพิธีเฉลิมฉลองสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี พ.ศ.2530
ในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเจริญพระชนมพรรษาครบ 60 พรรษา พ.ศ.2531
ในวโรกาสที่สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ครองราชย์ได้นานกว่าพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เมื่อ 31 กรกฎาคม 2531 พ.ศ. 2549
ในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงครองราชย์ครบ 50 ปี เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2539
หลังจากนั้นเป็นต้นมาจังหวัดนครศรีธรรมราช ร่วมกับหน่วยงานต่างๆจัดงาน มหาสงกรานต์ และอนุรักษ์มรดกไทย
ได้จัดพิธีสรงน้ำพระบรมธาตุเจดีย์ในปี พ.ศ. 2541 ก็ได้ใช้ น้ำศักดิ์สิทธิ์ทั้ง 6 แหล่งนี้มาท้าน้ำพุทธมนต์ มีการประกอบพิธีพลีกรรมตักน้ำศักดิ์สิทธิ์ทั้ง 6 แหล่ง
มาประกอบพิธีพุทธาภิเษกเป็นน้ำพระพุทธมนต์สำหรับน้ำพระพุทธสิหิงค์เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน

 

จำนวนการเข้าชม 8,344 ครั้ง